28.12.2018

Грошы і рэгіёны. Гутарка з Уладзімірам Панцюховым аб развіцці эканомікі

Старшыня Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі па эканоміцы, бюджэце і фінансах Уладзімір Панцюхоў расказаў пра тое, як заканадаўцы забяспечваюць умовы для развіцця эканомікі.


— Уладзімір Іванавіч, якія прыярытэты ў рабоце камісіі былі ў 2018 годзе?

— Работа не толькі Пастаяннай камісіі, але ўсёй верхняй палаты парламента сёлета была накіравана на фарміраванне заканадаўчай базы для рэалізацыі прыярытэтаў сацыяльна-эканамічнага развіцця Беларусі, ухваленых дэлегатамі пятага Усебеларускага народнага сходу — інвестыцыі, занятасць, экспарт, інфарматызацыя, моладзь. Як бачыце, чатыры з пяці датычацца сферы эканомікі.

— Інвестыцыям былі прысвечаны нядаўнія парламенцкія слуханні.

— Верхняя палата сфармулявала канкрэтныя прапановы па ўдасканаленні заканадаўства ў інвестыцыйнай сферы і прадставіла іх у Палату прадстаўнікоў, ва ўрад і Адміністрацыю Прэзідэнта. Гэта і развіццё інстытута спецінвесткантрактаў, і ўвядзенне стабілізацыйнай агаворкі (нераспаўсюджванне на інвестараў нормаў, якія пагаршаюць умовы іх працы), і развіццё прававых умоў для рынку аб'ектаў інтэлектуальнай уласнасці, і распаўсюджвання ў іншых сектарах эканомікі паспяховай мадэлі «адна станцыя». Калі, як гэта зроблена ў Беларуска-кітайскім індустрыяльным парку, увесь комплекс паслуг для інвестара аказваецца на адной тэрыторыі, а для замежных інвестараў, якія пастаўляюць найноўшыя тэхналогіі і абсталяванне, прадугледжаны льготы. Інвестыцыі непасрэдным чынам звязаны з тэмай занятасці насельніцтва. Бо гэта — новыя рабочыя месцы, добрыя заробкі, у рэшце рэшт — дабрабыт людзей.

Пытанням занятасці насельніцтва было прысвечана выязное пасяджэнне Прэзідыума Савета Рэспублікі ў Магілёве вясной. Па яго выніках мясцовай уладзе даручаны шэраг захадаў па павышэнні эканамічнага патэнцыялу рэгіёнаў.

Гэта работа была працягнутая ў ліпені, калі на круглым стале ў Віцебску абмяркоўвалася практыка выкарыстання закона «Аб падтрымцы малога і сярэдняга прадпрымальніцтва». У Мінэканомікі былі накіраваны рэкамендацыі па ўдасканаленні заканадаўства і, у прыватнасці, праекта ўказа «Аб дзяржаўнай фінансавай падтрымцы малога і сярэдняга прадпрымальніцтва».

— Чым адметная работа заканадаўцаў па падтрымцы экспарту?

— Наша місія — фарміраванне прававых умоў для падтрымкі прадпрыемстваў-экспарцёраў. Асноўная прапанова сенатараў — актыўнае стымуляванне экспарту высокатэхналагічнай прадукцыі і комплексная падтрымка «на знешнім контуры» інавацыйна актыўных прадпрыемстваў.

У чэрвені Пастаянная камісія па эканоміцы, бюджэце і фінансах правяла пашыранае пасяджэнне на базе ААТ «Магатэкс» у Магілёве, прысвечанае дыверсіфікацыі экспарту. Мы вызначылі, што для атрымання доступу на рынак Еўрапейскага саюза беларускім прадпрыемствам трэба паляпшаць маркетынгавую і кіраўніцкую палітыку, павышаць сваю канкурэнтаздольнасць. Дзіўна, што большасць сайтаў беларускіх прадпрыемстваў у англамоўным варыянце не дае неабходную інфармацыю аб экспартуемай прадукцыі. Адсутнічаюць універсальныя спецыялісты, здольныя прасоўваць тавар на знешнія рынкі.

І яшчэ. Нарошчванне долі беларускіх таваравытворцаў на рынку Еўразійскага эканамічнага саюза стрымліваецца пераважна нетарыфнымі абмежаваннямі: адміністрацыйнымі (сертыфікаты, ліцэнзіі) і тэхнічнымі (маркіроўка, ветэрынарны кантроль, стандарты якасці). Мяркуем, што адказным органам выканаўчай улады (МЗС, Мінэканомікі, галіновыя міністэрствы) неабходна больш актыўна абараняць нацыянальныя інтарэсы ў інтэграцыйных структурах, дамагацца роўных умоў працы для ўсіх суб'ектаў гаспадарання.

— Што датычыцца інфарматызацыі, то пад яе знакам, здаецца, прайшоў увесь 2018 год.

— І недарэмна. Пашырэнне спектру і аб'ёмаў работ у ІT-сферы — гэта дадатковая валютная выручка, новыя рабочыя месцы з высокай дабаўленай вартасцю і, у цэлым, развіццё сферы паслуг з нізкай матэрыяла- і энергаёмістасцю. Таму мэтавай задачай парламентарыяў з'яўляецца садзейнічанне ў пазіцыянаванні Беларусі як ІT-краіны і стварэнне прававой базы для лічбавізацыі эканомікі.

Стрыжнем заканадаўства ў ІT-сферы з'яўляецца Дэкрэт Прэзідэнта № 8 «Аб развіцці лічбавай эканомікі», які быў прыняты ў канцы мінулага года. Нягледзячы на тое, што гэты дакумент з'яўляецца самадастатковым, мяркуем, што ва ўвязцы з ім неабходна прыняцце цэлага комплексу нарматыўна-прававых актаў, якія б развівалі яго нормы і дазволілі б «мякка» рэгуляваць сферу лічбавай эканомікі, ствараючы «прававы каркас» для далейшай інфарматызацыі краіны.

У чэрвені на базе «Магілёўліфтмаша» адбыўся выязны круглы стол з удзелам расійскіх і беларускіх сенатараў на тэму «Пераход да лічбавай эканомікі як умова канкурэнтаздольнасці Беларусі і Расіі». Удзельнікі абазначылі шэраг задач у названай сферы: падрыхтоўка кадраў, павышэнне іх кваліфікацыі, сінхранізацыя існуючага заканадаўства дзвюх краін і яго ўдасканаленне.

Перспектывы лічбавізацыі эканомікі ў кантэксце Саюзнай дзяржавы мы разглядалі і на адпаведнай секцыі ў рамках V Форуму рэгіёнаў Беларусі і Расіі.

— Адзін з ключавых кірункаў дзейнасці парламента — штогадовая работа над пакетам бюджэтных законапраектаў. Якія прапановы сенатараў увайшлі ў бюджэтныя законы сёлета?

— У ліку нашых прапаноў — павелічэнне долі расходаў на сацыяльныя патрэбы і абслугоўванне знешняга дзяржаўнага доўгу пераважна за кошт унутраных рэсурсаў (альбо на парытэтнай аснове з рэфінансаваннем), а яго пагашэнне за кошт паступленняў ад экспартных пошлін на калійныя ўгнаенні, нафту і нафтапрадукты. У інтарэсах развіцця рэгіёнаў мы, у прыватнасці, прапанавалі пашырыць іх падатковую аўтаномію і гарантаваць захаванне ўзроўню датацый і субвенцый з рэспубліканскага бюджэту пры павелічэнні даходаў мясцовых бюджэтаў.

Я ўжо казаў аб прапанове тэрытарыяльнай палаты па дадатковай бюджэтнай падтрымцы экспарту высокатэхналагічнай прадукцыі, яна таксама знайшла адлюстраванне ў бюджэце на 2019 год.

Удакладнены артыкулы, звязаныя з мясцовымі бюджэтамі і правядзеннем ІІ Еўрапейскіх гульняў 2019 года. Збалансаваны бюджэт дзяржаўнага пазабюджэтнага фонду сацыяльнай абароны насельніцтва з улікам дынамікі колькасці занятага ў эканоміцы насельніцтва.

— Яшчэ адна значная падзея года — V Форум рэгіёнаў Беларусі і Расіі. Вы згадалі работу секцыі, прысвечанай лічбавай эканоміцы, на якой былі не толькі распрацаваны адпаведныя рэкамендацыі, але і падпісаны канкрэтныя дакументы.

— Так, былі падпісаны Пагадненне аб супрацоўніцтве ў сферы лічбавай эканомікі паміж Беларускім фондам фінансавай падтрымкі прадпрымальнікаў і Фондам развіцця прамысловасці Расійскай Федэрацыі, а таксама кантракты на пастаўку прадукцыі паміж кампаніямі «Магілёўліфтмаш» і «Ніжагародліфт», «Гродзенскі мясакамбінат» і «Смак дзяцінства». Аналагічная работа праведзена і на астатніх чатырох секцыях.

У рамках V Форуму рэгіёнаў Беларусі і Расіі прайшло таксама пасяджэнне савета дзелавога супрацоўніцтва. Гэта новая падзея ў рамках Форуму і новая пляцоўка, якая дала магчымасць прадстаўнікам бізнесу абмеркаваць актуальныя пытанні супрацоўніцтва ў прамысловай кааперацыі, пераадолення бар'ераў у знешнім гандлі. Бакі абмеркавалі сумесную работу і па імпартазамяшчэнні.

Па выніках пасяджэння савета дзелавога супрацоўніцтва беларускія прамысловыя прадпрыемствы падпісалі 13 дагавораў на пастаўку прадукцыі ў Расію на агульную суму каля 335 мільёнаў долараў. З верасня да кастрычніка агульная сума заключаных экспартных камерцыйных кантрактаў з расіянамі склала рэкордныя для падобных форумаў 539 мільёнаў долараў. Гэту высокую планку трэба будзе захаваць і на VІ Форуме.

— Верхняя палата парламента перыядычна дакладвае кіраўніку дзяржавы аб рашэнні сістэмных праблем эканомікі. На што сенатары звярталі ўвагу?

— На тое, што мер, якія прымае ўрад у развіццё Дэкрэта № 7 «Аб развіцці прадпрымальніцтва», недастаткова. Больш актыўную ролю павінны выконваць Нацыянальны банк і банкаўская сістэма ў цэлым.

Акрамя таго, не ўдаецца знізіць узровень малазабяспечанасці насельніцтва. Дзве траціны выдаткаў насельніцтва накіраваны на задавальненне базавых (неадкладных) патрэб: харчаванне, жыллёва-камунальныя паслугі і транспарт. Гэта сітуацыя абвастрае дэмаграфічнае пытанне. У 2017 годзе ў Беларусі памерла на 16,8 тысячы чалавек больш, чым нарадзілася.

У сваім аналізе сітуацыі мы абгрунтавалі, што высокія тэмпы развіцця эканомікі ў нашых умовах магчыма забяспечыць у асноўным за кошт інвестыцый у эфектыўныя вытворчасці і віды дзейнасці, а таксама інавацый.

— Раскажыце пра маніторынг заканадаўства.

— Пастаянная камісія па эканоміцы, бюджэце і фінансах сёлета выяўляла праблемы пры прымяненні закона «Аб падтрымцы малога і сярэдняга прадпрымальніцтва». Па выніках маніторынгу зроблены высновы аб неабходнасці ўдасканалення згаданага закона і падрыхтаваны адпаведныя рэкамендацыі, якія, у прыватнасці, прадугледжваюць стварэнне спецыялізаванай арганізацыі па садзейнічанні развіццю малога і сярэдняга прадпрымальніцтва. Мэтазгодна перагледзець крытэрыі аднясення кампаній да суб'ектаў малога і сярэдняга прадпрымальніцтва і стварыць гарантыйны механізм, які забяспечыць выдачу банкаўскіх крэдытаў малому і сярэдняму бізнесу.

— Уладзімір Іванавіч, такім чынам, зроблена нямала. Застаецца спадзявацца, што праблемы, абазначаныя сенатарамі сёлета, у наступным годзе вырашацца.

— Безумоўна. Пры гэтым паўстануць новыя праблемы, якія ўсе мы разам будзем вырашаць, каб рухацца наперад.

Вольга МЯДЗВЕДЗЕВА

Все интервью
Территориальное представительство
Могилевская область

Могилевская область – самый восточный регион Беларуси - граничит с Российской Федерацией. Протяженность региона с севера на юг - 150 км, а с запада на восток более чем 300 км. Площадь области 29,1 тыс. кв. км.

Могилевский областной Совет депутатов

Брестская область

Брестская область является одной из шести областей Республики Беларусь. Расположена на юго-западе государства и занимает территорию площадью 32,7 тыс. квадратных километров. Численность населения – 1,388 млн. человек, в Бресте проживает около 300 тыс. человек.

Брестский областной Совет депутатов

Витебская область

Витебская область — один из живописных уголков Европы. По красоте, уникальности фауны и флоры, по богатству заповедных мест трудно найти ей равных. Вековые хвойные леса занимают 60% всей лесопокрытой территории. Наиболее высокой лесистостью отличаются Россонский, Полоцкий, Лепельский, Докшицкий, Городокский районы.

Витебский областной Совет депутатов

Гродненская область

Центр области - г. Гродно (население 309 тыс. человек). В составе области 17 районов, 194 сельских Советов, 12 городов, в том числе 6 областного подчинения, 21 поселок городского типа. Здесь проживает 11,7% населения страны.

Область образована 20 сентября 1944 года. Площадь ее составляет 25,1 тыс. км., население 1 млн. 184 тыс. человек.

Наибольшая протяженность с запада на восток – 213 км, с севера на юг – 247 км. Поверхность области преимущественно равнинная, в центральной ее части находится Неманская низина. Имеются маренные возвышенности – Гродненская, Волковысская, Слонимская, Новогрудская и Ошмянская.

Гродненский областной Совет депутатов

Гомельская область

Гомельская область расположена на юго-востоке Беларуси и граничит с Брянской областью России, а также с Киевской, Черниговской и Житомирской областями Украины.

Площадь территории – 40,4 тыс. кв. километров, что составляет пятую часть территории республики. В состав области входит 21 район и 4 района в г. Гомеле, 17 городов, 18 поселков городского типа, 2608 сельских населенных пунктов.

Гомельский областной Совет депутатов

Минск

Минск – город с почти тысячелетней историей, столица и самый крупный город Республики Беларусь, место официального пребывания межгосударственных органов Содружества Независимых Государств. Минск разбит на 9 городских районов. Город имеет свой устав, герб и гимн.

Минский городской Совет депутатов

Минская область

Минская область – центральная, самая большая по территории область Республики Беларусь, граничит со всеми областями республики. Площадь – 39,9 тыс. квадратных километров, наибольшая протяженность с севера на юг – 315 км, с востока на запад – 240 км. Занимаемая площадь (с Минском) составляет 19,4% площади Беларуси.

Минский областной Совет депутатов

Назначенные Президентом Республики Беларусь
Назначенные Президентом Республики Беларусь

Брест Витебск Гомель Гроднo Минск Могилев
Интернет-ресурсы